Karl Böhm: Wolfgang Amadeus Mozart, Requiem in D Minor

August 30, 2008

Έχοντας ακούσει το Requiem του Mozart σε διαφορετικές εκτελέσεις από διάφορους μαέστρους, δεν μπορώ παρά να σταθώ ιδιαίτερα σε αυτή του μεγάλου Αυστριακού μαέστρου Karl Böhm με την Φιλαρμονική της Βιέννης. Μαζί με εκείνη την ανεπανάληπτη του Sir Georg Solti (πάλι με την Φιλαρμονική της Βιέννης) είναι ίσως τα δύο πλέον συντριπτικά Requiem που έχω ακούσει ποτέ. Με την διαφορά ότι η εκτέλεση του Böhm, όντας πιο αργή, και μάλλον πιο “εσωτερική”, αφήνει ίσως να ελευθερωθεί από το έργο μια μεγαλειώδης ισχύς -πολλές φορές όχι και τόσο προβλέψιμη από το Requiem έτσι όπως το έχουμε συνηθίσει- που βυθίζει τα πάντα σε έναν εσχατολογικό αναβαπτισμό μέσω της τέχνης, τέτοιον που σπάνια έχει την ευκαιρία κάποιος να αντιληφθεί στη ζωή του. Οι χορωδιακές φωνές εκτυλίσσονται με τρόπο συγκλονιστικό ωσάν μεγάλοι έλικες του θανάτου που στριφογυρίζουν πάνω από την σκηνή της ιστορίας κρημνίζοντας κάθε ανθρώπινη πράξη στα συστατικά της μέρη: πτώση και αναδημιουργία σε σκοτεινές θημωνιές της ζωής. Μια κάθαρση που συντελείται με αργό, τελετουργικό τρόπο κρημνίζοντας σταδιακά κάθε βεβαιότητα κατίσχυσης της ενήλικης ανθρώποτητας επί της απωθημένης παιδικότητάς της. Η εκτέλεση του Böhm είναι σκόπελος στην ύπαρξη. Πρόκειται στην ουσία για ένα μανιφέστο επί της θρασύτητας του ύψους στα όπως πάντα αμέριμνα ανθρώπινα.

Advertisements

Anton Bruckner: Symphony No.9 In D Minor

August 21, 2008

Ο τρόπος με τον οποίο ο Anton Bruckner μετέρχεται την τελευταία των μεγάλων συμφωνιών του, την ενάτη, είναι καθοριστικός για την συμφωνική μουσική. Οι έντονες βαγκνερικές συγχορδίες της τρίτης, ο ακραίος τευτονικός ρομαντισμός της τετάρτης και  η  επική  συντέλεια της ογδόης, ανευρίσκονται  και εδώ αλλά σε μια πιο “μυστηριακή”-“εσωτερική” μορφή. Πολύ λογικό άλλωστε, εφ’όσον αυτή η συμφωνία είναι “αφιερωμένη στο θεό”.  Κάποτε η ακρόαση εκπλήσσει. Έχει την εντύπωση κάποιος πως τα πάντα γύρω του, – σύνολη η περιρρέουσα καθημερινότητα- μεταβάλλονται σε έρημο εκτός  γεωγραφίας απ’ όπου η μοναδική έξοδος διαφυγής είναι οι ήχοι του έργου. Ο μεγάλος Αυστριακός  επιτυγχάνει εδώ με χαρακτηριστικότατη άνεση και με μεγαλοφυή τρόπο ό,τι ανέκαθεν αιτείτο από  ένα έργο τέχνης: εκείνη την πλήρη  απαγωγή για την οποία πρέπει να πληρώσει κάποιος ουσιαστικά λύτρα ψυχής αν θέλει να μην! αφεθεί ελεύθερος από τον εγκλωβισμό του στην απόλυτη κατάφαση της τέχνης.


ΤΟΥΑΡΕΓΚ

August 9, 2008

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΝΕΟ ΕΠΙΠΕΔΟ,τ.23-24, 1996