Ματ στο άπειρο

October 15, 2008

Πολλές φορές, αν όχι πάντα, η συγγραφή ενός ποιήματος μοιάζει με σκακιστική παρτίδα. Η δημιουργία ενός “σωστού” στίχου και η αρμόζουσα συνάρτησή του με έναν άλλον δεν διαφέρει πολύ από μια “επιτυχημένη” κίνηση στο σκάκι. Όπως ακριβώς, κατά τη στιγμή της κίνησης θα πρέπει να ληφθούν υπ’όψιν αρκετοί παράγοντες (πιθανότητα λάθους και αβλεψίας, ανάπτυξη των υπολοίπων πεσσών, συνδυαστική ευχέρεια , προστασία των πιο εκτεθειμένων πεσσών, προοπτικές άμυνας και επίθεσης, τακτικός ελιγμός, προσοχή στον ήδη αποκτηθέντα “χώρο” έτσι ώστε να είναι εύκολα προσβάσιμος, αντιμετώπιση αμέσων απειλών κ.α.) έτσι και κατά την λειτουργική σύνδεση ενός στίχου με τους άλλους θα πρέπει να ληφθούν υπ’όψιν όχι λιγότεροι ή ανόμοιοι παράγοντες. Από αυτή την άποψη είναι πιθανόν η εξέλιξη μιας παρτίδας σκακιού να παράγει κατά κάποιο τρόπο υψηλής ποιότητας ποίηση εκτός των λελογισμένων πλαισίων της γραπτής ποίησης, και ένα ποίημα, από την άλλη, να αποτελέσει την επιτομή της σωστής “στρατηγικής” σκέψης από την σκακιστική θεώρηση των πραγμάτων. Και ο ποιητής; …αυτός μονίμως “καταδιώκει” τον αντίπαλο βασιλιά, -ήτοι τον εαυτό του- για να τον βγάλει ματ όχι σε δυο ή τρεις κινήσεις αλλά σε ένα ποίημα.

Σκέψεις που γεννήθηκαν με την χθεσινή παρακολούθηση της πρώτης παρτίδας του ματς Κράμνικ-Ανάντ για τον παγκόσμιο τίτλο. Μια “σλαβική άμυνα αλλαγής” οδήγησε γρήγορα σε άχρωμη ισοπαλία 32 κινήσεων, – τυπική σκακιστική νηνεμία απο αυτές που συνηθίζονται σε μάχες κορυφής λίγο πριν το ξέσπασμα της καταιγίδας.